تاريخى كه تشيّع اماميه در خط و مشى عقيدتى - سياسى تكوينى نوين يافت ما شاهد شگفتيهاى بسيار هستيم ؛ شريف مرتضى ( 436 - 355 ه ) رهبر برجسته شيعه اماميه و جانشين بلا منازع مفيد در دولت شيعى - شعوبى آل بويه در مناظره‌اى علنى و آشكار كه حكايت از آزادى عمل اماميه دارد ، با قاضى القضاة خلافت بغداد به روايتى از كتاب سليم استناد مىكند و قاضى القضاة در پاسخ به شريف مرتضى با استناد به اتهامات و برچسب‌هاى اسلاف خويش عليه سليم و كتاب او مىگويد كه : « روايات سليم بىاعتبار است و سليم خود همان معروف المذهب است ( يعنى از جناح راديكال دورهء حضور است ) و در ردّ روايت او همان كتابش كه در ميان شيعيان به كتاب سليم معروف است كافى است ، كه من خود از برخىشان شنيده‌ام كه مىگويند اين اسمى بىمسمّى است و اصلا در دنيا چنين كسى به نام سليم بن قيس هلالى وجود خارجى نداشته و كتاب منسوب به او ساختگى و جعلى است و اصالتى ندارد هر چند كه برخى ديگر ، نام وى را در كتب رجال آورده‌اند . » « 1 » قاضى القضاة خلافت بغداد به دو جريان در ميان سران و رهبران اماميه و جوامع علمى شيعه اشاره مىكند ؛ جريان و جناح به شدّت محتاط و محافظه كار كه از رجال و روايات راديكال و خطرناك پرهيز كرده و اصولا تلقى خاصى از دورهء حضور و ميراث روايى امامان دارد و جناح نسبتا وفادار به ميراثهاى دورهء حضور كه به سليم و احاديث او استناد مىنمايد . در منابع تاريخى و رجالى اماميّه به وجود اين دو جريان اشاره شده است . « 2 » به نظر مىرسد احمد بن حسين بن عبيد اللَّه غضائرى ( احتمالا متوفاى ميان سالهاى 430 تا 450 ه ) معروف به ابن غضائرى مؤلف كتاب الضعفاء يكى از رجال به شدّت افراطى جناح محتاط و محافظه‌كار شيعه باشد .

--> ( 1 ) - ن . ك : ابن ابى الحديد / شرح نهج البلاغه 3 / 155 . ( 2 ) - ن . ك : مفيد / اوايل المقالات 238 ، 239 + تنزيه القميين 27 ، 28 ، 29 + فوائد الرجاليه 76 ، 77 ، 78 ، + نراقى / شعب المقال 30 . و نيز خود ابن غضائرى به وجود اين دو جريان تصريح مىكند . ن . ك : صفحات بعد .